دندان مصنوعی لق شده یا لثه را زخم می‌کند؛ چرا این اتفاق می‌افتد و چه کار کنیم؟
دندان مصنوعی لق / زخم لثه / اصلاح پروتز دندان مصنوعی لق شده یا لثه را زخم می‌کند؛ چرا این اتفاق می‌افتد و چه کار کنیم؟ اگر دندان مصنوعی موقع غذاخوردن تکان می‌خورد، هنگام…
دندان مصنوعی لق / زخم لثه / اصلاح پروتز
دندان مصنوعی لق شده یا لثه را زخم می‌کند؛
چرا این اتفاق می‌افتد و چه کار کنیم؟
اگر دندان مصنوعی موقع غذاخوردن تکان می‌خورد، هنگام حرف‌زدن از جایش بلند میشود یا هر بار یک نقطه از لثه را دردناک می‌کند، احتمالاً اولین فکری که به ذهنتان می‌رسد این است که
«یعنی دیگر قابل استفاده نیست و باید یک پروتز جدید بسازم؟»
نه لزوماً. بعضی وقت‌ها فقط یک قسمت کوچک از پروتز فشار بیشتری به لثه وارد می‌کند و با یک تنظیم محدود بهتر میشود. در بعضی افراد هم خود پروتز هنوز سالم است، اما دهان در طول زمان تغییر کرده و پروتز دیگر مثل روزهای اول روی لثه نمی‌نشیند.
قبل از هر کاری:
دندان مصنوعی را خودتان سوهان نزنید، نبُرید یا با آب داغ تغییر شکل ندهید. حتی اگر دقیقاً می‌دانید کدام قسمت اذیت می‌کند، محل درد همیشه همان نقطه‌ای نیست که باید تراشیده شود.
اول ببینیم مشکل بیشتر شبیه کدام حالت است
لازم نیست خودتان علت را تشخیص دهید؛ نزدیک‌ترین حالت را باز کنید.
اگر مسئله اصلی لق‌شدن است
چرا دندان مصنوعی‌ای که قبلاً خوب بود، حالا حرکت می‌کند؟
دندان مصنوعی روی سطحی قرار می‌گیرد که برای همیشه ثابت نمی‌ماند. شکل لثه و استخوان فک در طول زمان تغییر می‌کند. بنابراین ممکن است خود پروتز هنوز سالم به نظر برسد، اما دیگر مثل گذشته روی دهان ننشیند.
تغییر لثه و استخوان زیر پروتز
ممکن است بین سطح داخلی پروتز و لثه فضای بیشتری ایجاد شود و پروتز شروع به حرکت کند.
تماس نامتعادل هنگام جویدن
اگر هنگام بستن دهان فشار بیشتر روی یک قسمت باشد، ممکن است سمت دیگر پروتز بلند شود یا لق بزند.
فرسودگی خود پروتز
ساییدگی دندان‌های مصنوعی، تعمیرات قبلی یا تغییر در نحوه جویدن هم می‌توانند عملکرد پروتز را نسبت به قبل متفاوت کنند.
اگر مشکل اصلی درد یا زخم لثه است
چرا دندان مصنوعی یک نقطه از لثه را زخم می‌کند؟
اگر هر بار دقیقاً یک نقطه مشخص درد می‌گیرد، معمولاً همان محل سرنخ خوبی برای بررسی است. دو حالت از بقیه رایج‌ترند:
یک قسمت بیش از حد فشار می‌آورد
ممکن است لبه یا سطح داخلی پروتز روی بخش کوچکی از لثه فشار بیشتری وارد کند.
پروتز لق است و روی لثه حرکت می‌کند
حرکت مداوم هنگام حرف‌زدن و غذاخوردن میتواند بافت زیر پروتز را تحریک و دردناک کند.
تا زمان بررسی
فعلاً چه کار کنیم که لثه بیشتر اذیت نشود؟
دهان و پروتز را تمیز نگه دارید
باقی‌ماندن غذا و پلاک میتواند لثه‌ای را که از قبل تحریک شده بیشتر آزار دهد.
لازم نیست برای «عادت‌کردن» درد را تحمل کنید
اگر هر بار استفاده دقیقاً همان نقطه را زخم می‌کند، ادامه فشار لزوماً باعث سازگارشدن لثه نمی‌شود.
هنگام هماهنگی مراجعه بگویید پروتز زخم ایجاد کرده
گاهی برای مشخص‌شدن نقطه فشار لازم است پروتز مدت کوتاهی قبل از معاینه استفاده شده باشد. زمان مناسب را از همان کلینیک بپرسید.
چند کار که بهتر است انجام ندهید
پروتز را در خانه دستکاری نکنید
سوهان‌زدن یا بریدن لبه پروتز
ممکن است بیش از اندازه از یک قسمت برداشته شود و فیت پروتز بدتر شود.
گرم‌کردن با آب خیلی داغ یا خم‌کردن
گرما میتواند فرم بعضی مواد پروتز را تغییر دهد و تنظیم بعدی را سخت‌تر کند.
استفاده بیشتر و بیشتر از چسب برای پنهان‌کردن لقی
اگر پروتز قبلاً خوب بوده و حالا برای ثابت‌ماندن مرتب به چسب بیشتری نیاز دارد، بهتر است علت لقی بررسی شود.
در جلسه بررسی
برای پیدا کردن علت فقط خود دندان مصنوعی دیده نمی‌شود
ممکن است ظاهر پروتز کاملاً سالم باشد، اما مشکل از نحوه قرارگرفتن آن روی لثه یا تماس دندان‌ها هنگام جویدن باشد. به همین دلیل پروتز و دهان باید کنار هم بررسی شوند.
محل فشار
آیا یک قسمت مشخص بیش از حد روی لثه فشار دارد؟
نحوه نشستن پروتز
آیا هنوز با شکل فعلی لثه هماهنگ است؟
تماس هنگام جویدن
آیا پروتز هنگام بستن دهان از یک سمت بلند میشود؟
وضعیت خود لثه
آیا فقط یک زخم فشاری دیده میشود یا خود بافت هم نیاز به بررسی دارد؟
بعد از مشخص‌شدن علت
همین دندان مصنوعی قابل اصلاح است یا باید عوض شود؟
فقط یک نقطه فشار دارد → تنظیم محدود
اگر پروتز در مجموع خوب است و مشکل فقط در یک ناحیه کوچک دیده میشود، ممکن است همان قسمت به اصلاح نیاز داشته باشد.
پروتز سالم است اما دیگر خوب روی لثه نمی‌نشیند → اصلاح فیت یا ریلاین
«ریلاین» یعنی در بعضی پروتزها سطح داخلی دوباره با شکل فعلی لثه هماهنگ شود. مناسببودن این کار به وضعیت و جنس همان پروتز بستگی دارد.
چند مشکل هم‌زمان وجود دارد → ممکن است ساخت مجدد منطقی‌تر باشد
اگر علاوه بر لقی، دندان‌های پروتز ساییده شده‌اند، نحوه جویدن تغییر کرده، پروتز چند بار تعمیر شده یا فیت کلی آن مناسب نیست، گاهی اصلاح محدود دیگر کافی نیست.
یک نکته مهم درباره زخم زیر پروتز
اگر زخم خوب نمی‌شود، فقط دندان مصنوعی را مقصر ندانید
فشار پروتز یکی از علت‌های رایج زخم لثه است، اما هر ضایعه‌ای زیر دندان مصنوعی الزاماً فقط به دلیل فشار ایجاد نشده است. اگر زخم بعد از برداشته‌شدن فشار خوب نمی‌شود یا مرتب برمی‌گردد، خود بافت دهان هم باید بررسی شود.
زخم ماندگار یا در حال بزرگ‌شدن
خونریزی مکرر یا درد قابل‌توجه
قرمزی، سوزش یا تغییر بافت گسترده زیر پروتز
اگر موضوع فقط یک تنظیم کوچک نیست
درباره ساخت یا تعویض پروتز متحرک بیشتر بخوانید
اگر دندان مصنوعی مدت زیادی استفاده شده یا علاوه بر لقی مشکلات دیگری هم دارد، صفحه پروتز متحرک برای بررسی مسیرهای بعدی مناسب‌تر است.
دندان مصنوعی دیگر مثل قبل راحت نیست؟
شاید فقط یک تنظیم کوچک لازم باشد
قبل از تصمیم برای ساخت دوباره پروتز، بهتر است مشخص شود مشکل از فشار، فیت، جویدن یا خود لثه است.
چند سؤال رایج
درباره دندان مصنوعی لق و لثه دردناک
برای شرایط خودتان سؤال دارید؟
مطالب این مقاله برای آگاهی عمومی است. برای انتخاب مسیر درمان متناسب با شرایط دهان و دندان شما، ارزیابی بالینی لازم است.
متخصص بیماری‌های دهان، فک و صورت
